In sempiterna sæcula

Tomás Luis de Victoria (1548 - 1611): Conditor alme siderum, inno a 4 voci (pubblicato in Hymni totius anni, 1581, n. 1). Ensemble Plus Ultra, dir. Michael Noone.

I (gregoriano)

Conditor alme siderum
æterna lux credentium
Christe redemptor omnium
exaudi preces supplicum.

II (Victoria)

Qui condolens interitu
mortis perire sæculum
salvasti mundum languidum
donans reis remedium.

III (gregoriano)

Vergente mundi vespere
uti sponsus de thalamo
egressus honestissima
Virginis matris clausula.

IV (Victoria)

Cuius forti potentiæ
genu curvantur omnia
cælestia, terrestia
nutu fatentur subdita.

V (gregoriano)

Te, Sancte fide quæsumus,
venture judex sæculi,
conserva nos in tempore
hostis a telo perfidi.

VI (Victoria)

Sit, Christe rex piissime,
tibi Patrique gloria
cum Spiritu Paraclito
in sempiterna sæcula.
Amen.

Alluvione (Fabbriciani 75)

Roberto Fabbriciani (13 giugno 1949): Alluvione per flauti (1 esecutore) e suoni elettronici di Alvise Vidolin (2017). Esegue l’autore.

  1. Fantasioso sognante
  2. Alluvione
  3. Abyss II
  4. Corrente
  5. Suono sommerso
  6. Dal profondo
  7. Suono sommerso II
  8. Deflusso
  9. Fantasy Falls

Qui un articolo di Fabio Zannoni sulla composizione di Fabbriciani.

Millikan Symphony

Ann Millikan (10 giugno 1963): Millikan Symphony per orchestra (2015), dedicata alla memoria di Bob Millikan (1957-2012), fratello della compositrice. Jennifer Curtis, violino solista (nel IV movimento); Boston Modern Orchestra Project, dir. Gil Rose.

  1. Science
  2. Animals
  3. Rowing
  4. Violin

Ista velox aquila

Philippe de Vitry (1291 - 9 giugno 1361): Vos qui admiramini virgines / Gratissima virginis species / Gaude gloriosa, mottetto isoritmico a 4 voci. Lumina Ensemble, dir. Anna Pope.

Triplum

Vos qui admiramini virgines,
si virgini pro ceteris eligende
dignati fuerimus nubere,
dum nupsimus tanquam valde diligende.
Ista pulchra specie humilis maneriæ
ac opere virtuosa,
turpis vestrum altera
ausu nimis aspera
necnon virtutes exosa.
Ista lux, nox nubila,
Ista velox aquila,
vos colubres gradientes,
Ista super æterna regnat
vos in misera valle languentis egentes.
Ista virgo regia dulcis est amasia
mea sponsa quæpia.
Rex ego sum, hæc regina.
Quod tanta referimus?
Nos qui cuncta novimus
dignam preelegimus
et ut rosam hanc præspina.
Urgite vos igitur
quia tempus labitur
et mors nos persequitur
huic servite.
Hanc vocate,
quod si neglexeritus
illam non videbitis
gloriam quam cupitis,
vos eia propera te.

Motetus

Gratissima virginis species
quam decorat carnis mundicies,
usque centrum placasti intima
mei cordis plaga dulcissima
intra stimulans amoris spiritum
nescientem pectoris exitum.
Gratissime simili vulnere
peperisti mundum me ledere.
O regina, tuum amplectere
astringendo pectus cum ubere.
O rex regum oculum oculo
et os ori junge pro osculo
ac inspira verbum in labia
qua recepto fiat caro dia.

Tenor e contratenor

Gaude gloriosa.
Vivat iste.

Come un giglio fra le spine

Jacob Clemens non Papa (c1510/15 - 1555 o 1556): Ego flos campi, mottetto a 7 voci (pubblicato postumo in Thesaurus Musicus II, 1564, n. 3), testo tratto dal Cantico dei cantici (II:1-2 e IV:15). Stile Antico.

Ego flos campi et lilium convallium.
Sicut lilium inter spinas sic amica mea inter filias.
Fons hortorum puteus aquarum viventium quae fluunt impetu de Libano.

aligncenter

Quasi di pari passo

Anonimo: Fas et nefas, Carmen Buranum 19; testo attribuito a Gautier de Châtillon (c1135 - c1201). The Boston Camerata, dir. Joel Cohen.

Fas et nefas ambulant
  pene passu pari;
prodigus non redimit
  vitium avari;
virtus temperantia
  quadam singulari
    debet medium
ad utrumque vitium
  caute contemplari.

Si legisse memoras
  ethicam Catonis,
in qua scriptum legitur:
  «ambula cum bonis»,
cum ad dandi gloriam
  animum disponis,
    supra cetera
primum hoc considera,
  quis sit dignus donis.

Vultu licet hilari,
  verbo licet blando
sis equalis omnibus;
  unum tamen mando:
si vis recte gloriam
  promereri dando,
    primum videas
granum inter paleas,
  cui des et quando.

Dare non ut convenit
  non est a virtute,
bonum est secundum quid,
  sed non absolute;
digne dare poteris
  et mereri tute
    famam muneris,
si me prius noveris
  intus et in cute.

Si prudenter triticum
  paleis emundas,
famam emis munere;
  sed caveto, dum das,
largitatis oleum
  male non effundas.
    in te glorior:
cum sim Codro Codrior,
  omnibus habundas.

Carmina Burana

Jusques à ce que je meure

Antoine Busnois (c1430 - 1492): Le corps sen va et le cuer vous demeure, rondeau a 3 voci. Ensemble Asteria: Sylvia Rhyne, soprano; Eric Redlinger, tenore e liuto.

Le corps sen va et le cueur vous demeure
Le quel veult faire avec vous sa demeure
Pour vous vouloir aimer tant et si fort.

 Que incessament veult mectre son effort
 A vous servir jusques à ce que je meure.
 Il est vostre pouez estre bien seure
 Et de cela tousiours je vous asseure
 Combien quatende de mon mal confort.

Le corps sen va et le cueur vous demeure
Le quel veult faire avec vous sa demeure
Pour vous vouloir amer tant et si fort.

 Il nest douleur ne dueil qua moy naqueure
 Quant il convient que ses maulx je saveure
 Et men aller sans avoir resconfort
 Aleure que deusse vivre au fort
 Mon mal compter que je voi qua ceste heure.

Le corps s’en va et le cueur vous demeure
Le quel veult faire avec vous sa demeure
Pour vous vouloir aimer tant et si fort.

Busnois, Le corps s'en va

Telefunken

Riccardo Zandonai (28 maggio 1883 - 5 giugno 1944): Telefunken, marcia in fa maggiore per pianoforte (1929). Pietro Massa.
L’unica composizione per pianoforte solo data alle stampe da Zandonai è un omaggio all’industria tedesca fondata nel 1903 e specializzatasi, a partire dagli anni 1920, nella produzione di apparecchi radiofonici, commercializzati anche in Italia.

Hem!

Henry Purcell (1659 - 1695): Young Collin, cleaving of a beam, catch a 3 voci Z 291. The City Waites.

Young Collin, cleaving of a beam,
At ev’ry thumping blow cry’d «Hem!»
And told his wife, who the cause would know,
That hem made the wedge much further go.
Plump Joan, when at night to bed they came,
And both were playing at that same,
Cry’d: «Hem, prithee Collin do,
If ever thou lov’st me, dear, hem now.»
He laughing answer’d: «No, no, no,
Some work will split with half a blow;
Besides now I bore:
I hem when I cleave, but now I bore.»

Libera traduzione: c’è un giovane, Collin, impegnato a spaccare un grosso ceppo di legno; a ogni colpo che dà con la mazza esclama hem! A Joan, la mogliettina cicciottella (plump) che gli chiede perché quell’hem!, risponde che hem! serve a far andare il cuneo molto più a fondo.
La notte dopo, a letto, mentre fanno un gioco assai simile, Joan grida: «Oh, Collin, tipregotipregotiprego, se mi ami fa’ hem! adesso.»
Collin ridendo risponde: «Nononò, per certi lavori basta un colpetto: faccio hem! quando devo darci dentro davvero, ma adesso è routine.»
C’è un gioco di parole intraducibile con cleave e bore : entrambi i verbi significano, fra l’altro, “penetrare”, ma cleave vale anche “spaccare”, mentre bore sta per “annoiarsi”.

Esposa hermosa

Francisco Ortega (sec. XVI): Pues que me tienes, Miguel, por esposa (dal Cancionero de Medinaceli, c1569, n. 55). Hespèrion XX, dir. Jordi Savall.

Pues que me tienes, Miguel, por esposa,
mirame, Miguel, cómo soy hermosa.

Tan aventajada cuan bella y graciosa
mirame, Miguel, cómo soy hermosa.

¡Mira que estremada me hizó natura!
¡Cuánta hermosura en mí está encerrada!