Tu n’as pas la lance qui me fault

Thomas Crecquillon (c1505 - 1557): Ung gay bergier priait une bergiere, chanson a 4 voci (pubblicata in Premier Livre des chansons a quatre parties, 1543, n. 30). Ensemble «Clément Janequin».

Ung gay bergier priait une bergiere
en luy faisant du jeu d’amours requeste.
Allez, dict elle, tirez vous arriere,
vostre parler je trouve deshonneste.
Ne pensez pas que feroye tel default,
par quoy, cessez faire telle priere,
car tu n’as pas la lance qui me fault.

Racconti di Hemingway

Michael Daugherty (28 aprile 1954): Tales of Hemingway, concerto per violoncello e orchestra (2015). Zuill Bailey, violoncello; Detroit Symphony Orchestra, dir. Neeme Järvi.

  1. Big Two-Hearted River
  2. For Whom The Bell Tolls [5:27]
  3. The Old Man and The Sea [11:38]
  4. The Sun Also Rises [18:20]

Illic sedimus et flevimus

François Giroust (10 Aprile 1738 - 28 Aprile 1799): Super flumina Babylonis, grand motet sul Salmo 116 per soli, coro e orchestra (1767). Bernadette Degelin e Catherine Vandevelde, soprani; Jean Nirouet, controtenore; Howard Crook, tenore; Michel Verschaeve, basso; Chœur de chambre de Namur & Musica Polyphonica, dir. Louis Devos.

Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus, dum recordaremur Sion.
In salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra:
quia illic interrogaverunt nos, qui captivos duxerunt nos, verba cantionum; et qui abduxerunt nos: Hymnum cantate nobis de canticis Sion.
Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena?
Si obvlitus fuero tui, Jerusalem, oblivioni detur dextera mea.
Adhaereat lingua mea faucibus meis, si non meminero tui; si non proposuero Jerusalem in principio laetitiae meae.
Memor esto, Domine, filiorum Edom, in die Jerusalem: qui dicunt: Exinanite,
exinanite usque ad fundamentum in ea.
Filia Babylonis misera! beatus qui retribuet tibi retributionem tuam
quam retribuisti nobis.
Beatus qui tenebit, et allidet parvulos tuos ad petram.

Andante affettuoso

Andreas Jakob Romberg (27 aprile 1767 - 1821): Sinfonia n. 2 in re maggiore op. 22, SteR 19 (1806). Kammerorchester Hockenheim.

  1. Adagio – Allegro assai
  2. Menuetto: Allegretto [8:43]
  3. Andante affettuoso [13:48]
  4. Finale: Allegro [19:40]

Per il Musikalisches Lexikon (dizionario di musica, 1732) di Johann Gottfried Walther, con «affettuoso» si prescrive all’esecutore un atteggiamento espressivo particolarmente tenero e intenso, mentre nell’omonima opera di Heinrich Christoph Koch (1802) è definito affettuoso un tempo lento, un po’ più rapido dell’adagio e un po’ meno dell’andante; «Andante affettuoso» sarà dunque ancora un po’ più rapido dell’affettuoso semplice, ma sempre meno dell’andante. «Affettuoso» si trova anche in Bach, come indicazione del movimento centrale del V Concerto brandeburghese.
In epoca barocca era stata elaborata da musicisti italiani e tedeschi una «teoria degli affetti» (Affektenlehre in tedesco) che consisteva in una rappresentazione stilizzata di un repertorio di «affetti» o «passioni» convenzionali, in parte codificati come figure retoriche. Questa idea del «musicista oratore» non era un’esclusiva degli interpreti, ma era estesa anche all’attività creativa: i nomi delle figure della retorica classica vennero assegnati a particolari procedimenti compositivi che in qualche modo le ricordavano. Per esempio l’omeoteleuto, che nell’ambito dell’arte oratoria consiste nel far terminare in maniera foneticamente simile le parole che chiudono frasi consecutive, ha un corrispondente musicale quando due o più membri del periodo musicale si concludono in modo uguale.
Ma gli esempi sono innumerevoli, se ne trovano a iosa, anche in composizioni delle epoche precedenti e successive.

Romberg, Sinfonia 2

Intemerata

Johannes Ockeghem (fra il 1410 e il 1430 - 1497): Intemerata Dei mater, mottetto a 5 voci (c1487). Ensemble Musica Nova di Lione.

Intemerata Dei mater, generosa puella,
Milia carminibus quam stipant agmina divum,
Respice nos tantum, si quid iubilando meremur.
Tu scis, virgo decens, quante discrimen agatur
Exulibus passimque quibus iactemur arenis.

ec sine te manet ulla quies, spes nulla laboris,
Nulla salus patrie, domus aut potiunda parentis,
Cui regina prees, dispensans omnia; leto
Suscipis ore pios, dulci quos nectare potas,
Et facis assiduos epulis accumbere sacris.

Aspiciat, facito, miseros pietatis ocello
Filius; ipsa potes. Fessos hinc arripe sursum
Diva virgo manu tutos et in arce locato.

Intemerata

Concerto per flauto, oboe, percussione e pianoforte

Edison Denisov (26 aprile 1929 - 1996): Concerto per flauto, oboe, percussione e pianoforte (1987). Doriot Anthony Dwyer, flauto; Ralph Gomberg, oboe; Everett Firth, percussione; Gilbert Kalish, pianoforte.

  1. Ouverture
  2. Cadenza [3:02]
  3. Coda [8:24]

Denisov

Poseidone e Anfitrite

John Knowles Paine (1839 - 25 aprile 1906): Poseidon and Amphitrite – An Ocean Fantasy, poema sinfonico op. 44 (1888). Ulster Orchestra, dir. JoAnn Falletta.

«This work was suggested by the memory of summer days at the seaside amid the changing moods of ocean life, calm and sunshine, murmuring breezes and rippling waves alternately with surge and storm.»

Taking Measures

Eugene O’Brien (24 aprile 1945): Taking Measures per ensemble da camera (1985). New Music Ensemble, dir. Melisse Brunet.

The piece’s principal theme was derived from another piece of the same composer, Black Fugatos. Because the composer was «taking measures» from an earlier piece, choreographer Albert Reid (with whom Eugene O’Brien collaborated, along with sculptor Paul Oberst) decided to give the new work that title; he liked the double entendre.

Eugene O'Brien