The Solway Canal (Gavin Bryars 80)

Gavin Bryars (16 gennaio 1943): Concerto per pianoforte, coro maschile e orchestra, The Solway Canal (2010); testi di Edwin Morgan (1920 - 2010). Ralph van Raat, pianoforte; Cappella Amsterdam, Nederlands Radio Kamer Filharmonie, dir. Otto Tausk.

The Solway Canal

Slowly through the Cheviot Hills at dawn
we sailed. The high steel bridge at Carter Bar
passed over us in fog with not a car
in its broad lanes. Our hydrofoil slid on,
vibrating quietly through wet rock walls
and scarves of dim half-sparkling April mist;
a wizard with a falcon on his wrist
was stencilled on our bow. Rough waterfalls
flashed on that northern island of the Scotts
as the sun steadily came up and cast
red light along the uplands and the waves,
and gulls with open beaks tore out our thoughts
through the thick glass to where the Eildons massed,
or down to the Canal’s drowned borderers’ graves.

A Place of Many Waters

Infinitely variable water,
let seals bob in your silk or loll on Mull
where the lazy fringes rustle; let hull
and screw slew you round, blind heavy daughter
feeling for shores; keep kelpies in loch lairs,
eels gliding, malts mashing, salmon springing;
let the bullers roar to the terns winging
in from a North Sea’s German Ocean airs
of pressing crashing Prussian evening blue;
give linns long fall; bubble divers bravely
down to mend the cable you love to rust;
and slant at night through lamplit cities, true
as change is true, on gap-site pools, gravely
splintering the puckering of the gust.

Kleist-Ouvertüre

Richard Wetz (1875 - 16 gennaio 1935): Kleist-Ouvertüre in re minore op. 16 (1908). Deutsche Staatsphilharmonie Rheinland-Pfalz, dir. Werner Andreas Albert.

Omaggio al drammaturgo Heinrich von Kleist (1777 - 1811), la partitura reca in epigrafe alcuni versi di Friedrich Hölderlin (1770 - 1843):

Nicht in der Blüt’ und Purpurtraub’
Ist heilige Kraft allein, es nährt
Das Leben vom Leide sich,
Und trinkt, wie mein Held, doch auch
Am Todeskelche sich glücklich.

(Non soltanto nel fiore e nell’uva purpurea è la sacra energia; la vita si nutre di dolore e beve, come il mio eroe, anche la gioia dal calice della morte.)

Serenata – XVI

Anton Diabelli (1771 - 1858): Grande Sérénade n. 4 in re magg. per flauto, viola e chitarra op. 95. Bruno Meier, flauto; Nicolas Corti, viola; Han Jonkers, chitarra.

  1. Andante
  2. Allegro ma non tanto [1:54]
  3. Menuetto: Moderato assai e cantabile [8:51]
  4. Rondò: Allegro [13:04]
  5. Marcia: Allegro [17:25]

Con dolcerezza

Aleksandr Sergeevič Griboedov (15 gennaio 1795 - 1829): Valzer in mi minore per pianoforte. Grigorij Sokolov.

Griboedov fu musicista, poeta, drammaturgo (la sua opera più fa­mo­sa è Che disgrazia l’ingegno!, una commedia in versi che mette impietosamente alla berlina la società moscovita dell’epoca post­napoleonica) e diplomatico; cadde ucciso dalla folla inferocita che aveva preso d’assalto l’ambasciata russa a Tehe­ran, dove Griboedov si trovava per condurre i negoziati di pace con lo scià dopo la guerra russo-persiana del 1826-28.


ASG

Una chanson di Gentian


Di Gentian, attivo intorno alla metà del Cinquecento, non si sa pressoché nulla; con il suo nome ci sono pervenute una ventina di chansons, quasi tutte pubblicate da Attaingnant. Di Je suis Robert ho trovato in rete, fra le altre, queste due interpretazioni: a voce sola e liuto, eseguita da Valéry Sauvage; e a quattro voci, quelle del formidabile Ensemble «Clément Janequin».

Je suis Robert, le beau Robert,
Qui la brunette tant aimoit.

  Ne scauroit on trouver un messagier en France
  Qui se voulust aller au jardin de plaisance
  Dire à Robert, Robert, le beau Robert,
  Que la brunette se mouroit.

Je suis Robert…

  Quand Robert eust oui la certaine nouvelle
  Il a bridé Moreau et luy a mis la selle,
  Picqua des é- des éperons jolis,
  Pour la brunette secourir.

Je suis Robert…

  Quand Robert fust entré au milieu de la ville
  Il a oui chanter l’alouette jolie
  Qui en son chant, son joli chant disoit
  Que la brunette guérissoit.

Je suis Robert, le beau Robert,
Qui la brunette tant aimoit.

Allegro risoluto e capriccioso

Eduard Lassen (1830 - 15 gennaio 1904): Concerto in re maggiore per violino e orchestra op. 87 (1888). Jiří Vodička, violino; Janáčkova filharmonie Ostrava, dir. Heiko Mathias Förster.

  1. Allegro moderato
  2. Andante cantabile [13:29]
  3. Allegro risoluto e capriccioso

Canzona passaggiata

Angelo Notari (14 gennaio 1566 - 1663): Canzona passaggiata (ossia ornata con vari abbellimenti: trilli, mordenti, scale eccetera), dal manoscritto Add. 31440 della British Library di Londra. Arion Consort: Sergio Portilla Arriola, flauto dolce soprano; Maria Eugenia Codina, viola da gamba; Yana Piachonkina, clavicembalo.

Balletto egiziano

Alexandre Luigini (1850 - 1906): Ballet égyptien op. 12 (1875). London Symphony Orchestra, dir. Richard Bonynge.

Rappresentato per la prima volta al Grand Théâtre di Lione il 13 gennaio 1875, il balletto di Luigini acquisì una certa notorietà undici anni più tardi, nel 1886, quando fu eseguito nel corso di una rappresentazione lionese dell’Aida, come introduzione al II atto.

Allegro con moto – I

Heinrich Hofmann (13 gennaio 1842 - 1902): Ottetto per flauto, clarinetto, fagotto, corno, 2 violini, viola e violoncello op. 80 (1886). John Wion, flauto, e Bronx Arts Ensemble.

  1. Allegro molto
  2. Andante sostenuto [6:23]
  3. Gavotte: Allegro con moto [13:12]
  4. Moderato – Allegro vivo [17:14]

Concerto per flauto – VI

Pierre-Gabriel Buffardin (c1690 - 13 gennaio 1768); Concerto in mi minore per flauto, archi e basso continuo. Membri del complesso Musica Antiqua Köln: Wilbert Hazelzet, flauto; Reinhard Goebel e Hajo Bäß, violini; Karlheinz Steeb, viola; Jaap ter Linden, violoncello; Henk Bouman, clavicembalo.

  1. Allegro
  2. Andante [5:10]
  3. Vivace [9:12]

Elegia – VI

Costanzo Festa (c1485/90-1545): Quis dabit oculis nostris, elegia in morte di Anna di Bretagna, regina di Francia. Huelgas Ensemble, dir. Paul van Nevel.

Quis dabit oculis nostris fontem lachrymarum?
Et plorabimus die ac nocte coram Domino?
Britannia, quid ploras? Musica sileat.
Francia, cur deducta lugubri veste
maerore consumeris?
Heu nobis, Domine, defecit Anna,
gaudium cordis nostri.
Conversus est in luctum chorus noster.
Cecidit corona capitis nostri.
Ergo ululate pueri, plorate sacerdotes,
ululate senes, lugete cantores,
plangite nobiles et dicite:
Anna, Anna, requiescat in pace.

La regina Anna di Bretagna, consorte di Luigi XII di Francia, morì il 9 gennaio 1514; le cerimonie funebri durarono quaranta giorni.

Un Quartetto di Erik Gustaf Geijer

Erik Gustaf Geijer (12 gennaio 1783 - 1847): Quartetto in mi mi­no­re per pianoforte e archi (1825). Anders Kilström, pia­no­for­te; Klara Hellgren, violino; Ingegerd Kierkegaard, viola; Åsa Åkerberg, violoncello.

  1. Allegro molto
  2. Andante cantabile [10:50]
  3. Menuetto [16:26]
  4. Allegro [20:50]

Cum Lazaro

Maurice Duruflé (11 gennaio 1902 - 1986): Requiem op. 9, versione con grande orchestra (1950). Anne Sofie von Otter, mezzosoprano; Thomas Hampson, baritono; Marie-Claire Alain, organo; coro Orféon Donostiarra; Orchestre du Capitole de Toulouse, dir. Michel Plasson.

I. Introït

Requiem aeternam dona eis Domine,
et lux perpetua luceat eis.
Te decet hymnus Deus in Sion,
et tibi reddetur votum in Jerusalem.
Exaudi orationem meam,
ad te omnis caro veniet.
Requiem aeternam dona eis Domine,
et lux perpetua luceat eis.

II. Kyrie [3:56]

Kyrie eleison.
Christe eleison.
Kyrie eleison.

III. Domine Jesu Christe [8:26]

Domine Jesu Christe, Rex gloriae,
libera animas omnium fidelium defunctorum
de poenis inferni, et de profundo lacu.
Libera eas de ore leonis,
ne absorbeat eas tartarus,
ne cadant in obscurum.
Sed signifer sanctus Michael
repraesentet eas in lucem sanctam,
quam olim Abrahae promisisti, et semini ejus.
Hostias et preces tibi, Domine, laudis offerimus.
Tu suscipe pro animabus illis,
quarum hodie memoriam facimus;
fac eas, Domine, de morte transire ad vitam,
quam olim Abrahae promisisti, et semini ejus.

IV. Sanctus [17:14]

Sanctus Dominus Deus Sabaoth.
Pleni sunt coeli et terra gloria tua.
Hosanna in excelsis.
Benedictus qui venit in nomine domini.
Hosanna in excelsis.

V. Pie Jesu [21:23]

Pie Jesu Domine,
dona eis requiem sempiternam.

VI. Agnus Dei [25:27]

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi,
dona eis requiem sempiternam.

VII. Lux aeterna [29:55]

Lux aeterna luceat eis, Domine,
cum sanctis tuis in aeternum, quia pius es.
Requiem aeternam, dona eis Domine,
et lux perpetua luceat eis.

VIII. Libera me [34:08]

Libera me, Domine, de morte aeterna,
in die illa tremenda, quando coeli movendi sunt et terra,
dum veneris judicare saeculum per ignem.
Tremens factus sum ego, et timeo,
dum discussio venerit, atque ventura ira.
Dies illa, dies irae,
calamitatis et miseriae,
dies magna et amara valde.
Dum veneris judicare saeculum per ignem.
Requiem aeternam dona eis, Domine,
et lux perpetua luceat eis.

IX. In Paradisum [40:25]

In Paradisum deducant te Angeli,
in tuo adventu suscipiant te martyres,
et perducant te in civitatem sanctam Jerusalem.
Chorus Angelorum te suscipiat,
et cum Lazaro quondam paupere
aeternam habeas requiem.

Bellissimo lavoro, in sostanza una rielaborazione polifonica moderna di canti grego­riani, tutti desunti dalla Missa pro defunctis. Il Requiem era stato originariamente (1941) commissionato a Duruflé dal governo collaborazionista di Vichy.

Maurice Duruflé